choroby oczu

Choroby oczu oraz zaburzenia rozwojowe

Narząd wzroku może być dotknięty wieloma schorzeniami. Choroby oczu możemy podzielić na:

  • wrodzone,
  • nabyte.

Schorzenia mogą dotyczyć konkretnych elementów budowy oka (np. rogówka, soczewka, siatkówka, nerw wzrokowy) lub narządów go otaczających (powieki, mięśnie okoruchowe, oczodół, narządy łzowy).

Wśród 2-3% żywo urodzonych dzieci rozpoznawane są wady rozwojowe oczu[1], które w przyszłości mogą skutkować obniżeniem ostrości wzroku lub nawet ślepotą. Istotny wpływ na ich powstanie mają czynniki genetyczne, środowiskowe, infekcyjne, a także szereg substancji stosowanych przez matkę w okresie ciąży (w tym alkoholu) i infekcje wewnątrzmaciczne. W połowie przypadków wrodzonych patologii oka czynnik etiologiczny pozostaje nieznany[2].

choroby oczu

Wrodzone nieprawidłowości gałki ocznej mogą powstać na różnym etapie rozwoju narządu wzroku. Dotyczą one wszystkich struktur narządu wzroku. Mogą to być zmiany izolowane lub współistniejące z zaburzeniami wielonarządowymi, a szczególnie z wadami centralnego układu nerwowego.

Przykładowe wrodzone choroby oczu:

  • zespół przetrwałego unaczynienia płodowego (persistent fetal vasculature syndrome – PFVS),
  • rozwarstwienie i płaskie odwarstwienie siatkówki,
  • zaćma wrodzona ,
  • wylewy doszklistkowe,
  • szczelina tęczówki z ektopią źrenicy,
  • rogówka mała/duża,
  • niedorozwój gałki ocznej ze zmianami degeneracyjnymi siatkówki i ciała szklistego.

Przykładowe choroby wrodzone narządów otaczających gałkę oczną:

  • opadnięcie lub ubytek powieki,
  • zmarszczka nakątna (fałda mongolska).

Choroby oczu mogą być wywołane przez zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze), możemy mieć też do czynienia z nowotworem, urazami. Spotykamy również sytuacje, w których problemy z widzeniem lub schorzenia narządu wzroku są wywołane przez chorobę ogólnoustrojową, cukrzycę, nadciśnienie, chorobę krwi czy nerek. Schorzenia narządu wzroku można leczyć zachowawczo lub operacyjnie.

Przykładowe choroby narządu wzroku:

  • rogówka:
    • ubytek powierzchowny rogówki,
    • zapalenie rogówki;
  • twardówka:
    • zapalenie twardówki;
  • ciało szkliste:
    • krwotok do ciała szklistego,
    • ropień ciała szklistego;
  • soczewka:
    • zaćma pourazowa,
    • zaćma starcza,
    • zaćma wtórna,
    • zwichnięcie soczewki;
  • siatkówka
    • krwotok przedsiatkówkowy,
    • odwarstwienie siatkówki,
    • siatkówczak,
    • zator tętnicy środkowej siatkówki,
    • zmiany dna oka w przebiegu cukrzycy, w nadciśnieniu tętniczym;
  • nerw wzrokowy:
    • tarcza zastoinowa,
    • zanik nerwu wzrokowego,
    • zapalenie nerwu wzrokowego.

[1] Zob. M. Modrzejewska, E. Lachowicz, D Karczewicz, Wrodzone wady gałki ocznej u dzieci – obserwacje własne, „Annales Academiae Medicae Stetinensis”, „Roczniki Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie”, 2011, 57, 1, 17–25.

[2] Zob. S. Ghose, N.P Singh., D. Kaur, I. C. Verma, Microphthalmos and an terior segment dysgenesis in a family. „Ophthalmic Paediatr Genet”,. 1991, 12 (4), s. 177–182.